Naxçıvan Muxtar Respublikası – GÖRKƏMLİ ŞƏXSİYYƏTLƏR – ƏLİYEVA ZƏRİFƏ ƏZİZ QIZI

Standard

ƏLİYEVA ZƏRİFƏ ƏZİZ QIZI

ƏLİYEVA ZƏRİFƏ ƏZİZ QIZI (28.4.1923, Kəngərli rayonunun Şahtaxtı kəndi – 15.4. 1985, Moskva) – oftalmoloq. Tibb elmləri doktoru (1979), professor (1979), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki. (1983), Rusiya Tibb Elmlər Akademiyasının akademiki (1981), Azərbaycan Respublikasının əməkdar elm xadimi (1980). Ə. M. Əliyevin qızı, Heydər Əliyevin həyat yoldaşıdır. Azərbaycan Dövlət Tibb Institutunu (indiki Tibb Universiteti) bitirmişdir (1947). Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Oftalmologiya Institutunda elmi işçi, 1969-cu ildən isə Ə. Əliyev adına Azərbaycan Həkimləri Təkmilləşdirmə Institutunda göz xəstəlikləri kafedrasının dosenti, professor, görmə orqanlarının peşə patologiyası laboratoriyasının müdiri, oftalmologiya kafedrasının müdiri (1982–85) vəzifələrində çalışmışdır. Zərifə Əliyevanın Azərbaycanda oftalmologiya elminin inkişafında müstəsna xidmətləri var. O, vaxtilə Azərbaycanda geniş yayılmış traxomanın, dünya təcrübəsində birincilər sırasında peşə, xüsusilə kimya və elektron sənayelərində peşə fəaliyyəti ilə bağlı göz xəstəliklərinin öyrənilməsi, profilaktikası və müalicəsinə, habelə oftalmologiyanın müasir problemlərinə dair bir çox sanballı tədqiqatların, o cümlədən “Terapevtik oftalmologiya”, “Iridodiaqnostikanın əsasları” kimi nadir elmi əsərlərin müəlliflərindən biri, 12 monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitinin, 150-yə yaxın elmi işin, 1 ixtira və 12 səmərələşdirici təklifin müəllifidir. Zərifə Əliyeva Azərbaycan iridologiyasının banisi idi və bu sahədə elmi məktəb yaratmışdır.

Zərifə Əliyevanın doktriologiyadan bəhs edən “Göz sulanmasının fiziologiyası”, “Göz sulanmasının müasir cərrahiyyə üsulları ilə müalicəsi” monoqrafiyaları təkcə oftalmoloqlar tərəfindən deyil, həm də fizioloqlar tərəfindən rəğbətlə qarşılanmışdır. Onun zəngin pedaqoji, elmi və əməli təcrübəsi “Oftalmologiyanın aktual məsələləri” (prof. N. B. Şulpina və L. F. Moşetova ilə birgə) monoqrafiyasında əksini tapmışdır. Bu kitab oftalmoloq və həkimləri təkmilləşdirmə fakültəsinin müəllimləri üçün əvəzsiz vəsaitdir.

Zərifə Əliyeva yüksək ixtisaslı səhiyyə kadrları hazırlanmasına böyük əmək sərf etmişdir. O, Ümumittifaq Oftalmoloqlar Cəmiyyəti Rəyasət Heyətinin, Sovet Sülhü Müdafiə Komitəsinin, Azərbaycan Oftalmologiya Cəmiyyəti Idarə Heyətinin, “Vestnik oftalmoloqii” (Moskva) jurnalı redaksiya heyətinin üzvü idi. Yüksək elmi nailiyyətlərinə görə SSRI Tibb Elmlər Akademiyasının M. I. Averbax adına mükafatına layiq görülmüşdür (1981). 1994-cü ildə cənazəsi Moskvanın Novo Deviçye qəbiristanlığından Bakıya gətirilərək, Fəxri Xiyabanda, atasının qəbri yanında dəfn olunmuşdur. Məzarı üstündə tuncdan heykəli ucaldılmışdır (heykəltaraş Ö. Eldarov). Bakıda Göz xəstəlikləri Institutu, Naxçıvan şəhər poliklinikası və Kəngərli rayonunun Şahtaxtı kəndindəki məktəb Zərifə Əliyevanın adını daşıyır. Bakının Binəqədi rayonu ərazisində adına istirahət parkı salınmışdır.

—-

Aliyeva Zarifa Aziz gizi (28.04.1923, Shahtakhti village of Kangarli region – 15.04.1985 Moscow)– ophthalmologist. Doctor of science (1979), professor (1979), academician of the Azerbaijan National Academy of Sciences (1983), academician of the Russia Medical Academy of Sciences (1981), the Honoured Scientist of the Azerbaijan Republic (1980), the daughter of A.M.Aliyev, the wife of Heydar Aliyev. She graduated from the Azerbaijan State Medical Institute (at present Medical University) (1974). She began to work a scientific worker at the Azerbaijan Scientific–Research Ophthalmology Institute, from 1969 she worked a senior lecturer, professor, chief of the professional pathology laboratory of the sight organs, chief of the chair of ophthalmology (1982-85) at Azerbaijan Doctors Training Institute named after A.Aliyev. Zarifa Aliyeva has an exceptional contribution in developing the science of ophthalmology in Azerbaijan. She is one of the authors of very rare scientific works, of which “Therapeutical Ophthalmology”, “Fundamental of iridodiagnostics”, 12 monograhies text-books and educational supplies, around 150 scientific works, 1 invention and 12 rationalization proposals that covered the treatment of a wide spread trachoma in Azerbaijan that time, studying, prophylactics and treatment of the eye disease related with the chemical and electronic industries profession activity, which was one of the first in the world practice and also works about the modern problems of ophthalmology. Zarifa Aliyeva was the founder of the Azerbaijan iridology and established a scientific school in this filed.

The monographies of “The physiology of eyes tears”, “The treatment of eyes tear with modern operations” dealing with the doctriology of Zarifa Aliyeva were received highly not only by the ophthalmologists but also physiologists. Her rich and hard won pedagogical, scientific and practical experience were resembled in the monography of “The actual questions of the ophthalmology” (together with prof. N.B.Shulpina and L.F.Moshetova). This book is an unexampled educational supply for the teachers of the ophthalmologist and doctors training faculty.

Zarifa Aliyeva did her best in preparing very qualified medical personnels. She was a member of the Presidium of All-Union Ophthalmologists Society, the Soviet Peace Defence Committee, the Administrative Personnel of the Azerbaijan Ophthalmologist Society, member of the editorial board of the journal “Ophthalmologist of Vestnic” (Moscow). She was awarded with the prestiged M.I.Averbakh prize of the Medical Academy of Sciences of the USSR for her greatest scientific achievements (1981). In 1994 her corpse was taken from the cemetery of Novo Deviche of Moscow to Baki and was buried in the Honorary Avenue, at the grave of her father. Her bronze monument was erected on her grave. (Sculpter O.Eldarov). The institute of the Eyes diseases in Baki, Nakhchivan city polyclinic and the school in Shahtakhti village of Kangarli region bear the name of Zarifa Aliyeva. A rest park was constructed after her name in the area of Binagadi district of Baki.

One response »

  1. Zərifə Əliyeva, mən deyərdim ki, ən azından, Heydər Əliyevə bərabər bir görkəmli şəxsiyyətdir. Bu iki dahinin naqqında nə qədər deyilib, nə qədər yazılsa da, yenə də azdır. Biri insanların asayişinin, digəri isə sağlamlığının qeydinə qalıb. Bundan gözəl, bundan yaxşı nə ola bilər həyatda? Elə bir yarım saat bundan öncə Heydər Əliyev Zərifə xanımla olan sevgi dastanlarindan danışırdı.(15.04.2014 saat 21.30 radələrində). Adam o söhbətə qulaq asdıqca nostalji hisslər keçirir və düşünür: Görəsən indi belə sevən və sevilən varmı? Allah hər ikisinə də rəhmət eləsin. Amin !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma